Seria Książki Lisów - Wydawnictwo Foxes Books

Foxes Books
Przejdź do treści
Seria Książki Lisów
Nowa książka jest już dostępna!!!
Koń i pies w kulturze Indian Hidatsa
kliknij w button poniżej i zapoznaj się ze spisem treści
Koń i pies w kulturze Indian Hidatsa.

autor Gilbert L. Wilson
przełożył Aleksander Sudak
Foxes Books 2021, Seria Książki Lisów, cena 40 zł + wysyłka
ISBN 9788395052835, data publikacji 13.03.2021
format 148 x 210, stron 244 tu możesz zamówić

Fragmenty wstępu Clarka Wisslera.
Gilbert L. Wilson spędzał każdego roku od miesiąca do dwóch pośród Indian Hidatsa, zbierając wiadomości o ich kulturze. Treść tej rozprawy zawiera wyłącznie materiały związane z rolą psa i konia w kulturze plemienia. Za swą metodę przyjął jak najmniejsze kontrolowanie opowiadających, pozwalając im po prostu na zwierzanie się z przeżytych przez nich doświadczeń. W ten sposób uchwycił szczegółowo przekrój kultury Hidatsów. Niektóre z uzyskanych informacji cechuje idealna wprost dokładność. Należy zwrócić na to uwagę, w przeciwnym bowiem razie można by taki porządek rzeczy uznać za nieco mylący. Jeśli interesują kogoś tylko określone tematy jak psie travois czy bycze łodzie, wówczas spis treści oraz indeks na końcu książki doprowadzą go do nich.
Praca ta ma zatem na celu przedstawienie wszystkiego, co opowiadający mieli do powiedzenia na temat miejsca konia i psa w kulturze ich plemienia. Nie jest to jakaś rozprawa, ale opis wielu faz kulturowych ściśle związanych z używaniem tych zwierząt i opieką nad nimi. Tym samym siłą rzeczy wiele miejsca trzeba było poświęcić sposobom obozowania, utrzymywania porządku podczas wędrówki czy oswajania koni i psów.
Znaczenie tej pracy polega przede wszystkim na tym, że ponad to, co sobą wnosi, rzuca nowe światło na procesy kulturowe. Pies przybył do Hidatsów w czasach prehistorycznych wraz z bogatym kompleksem kulturowym. Później, wraz z przybyciem białych, plemieniu dostał się koń. Mamy możliwość omówić oba te kulturowe kompleksy szczegółowo i dzięki temu określić jak dalece koń wpasował się w starą kulturę psa i co z kolei przyniósł ze sobą ze Starego Świata. Kiedy powstanie takie dzieło i dokona się ponownego przeglądu danych pozyskanych od innych indiańskich plemion, poznamy wówczas historię jednego kompleksu kulturowego. W tym to celu autor przekazuje nam te opowieści.
Bycie Dakotą
kliknij w button poniżej i zapoznaj się ze spisem treści
Bycie Dakotą. Opowieści i tradycje Sisseton i Wahpeton.
autorzy Amos E. Oneroad i Alanson B. Skinner
przełożył Dariusz Pohl
Foxes Books 2020, Seria Książki Lisów, cena 40 zł + wysyłka
ISBN 9788395052828, data publikacji: 13.12.2020
format 148 x 210, stron 241, fotografie  tu możesz zamówić
Na początku XX wieku kilku członków dakockiej społeczności Sisseton-Wahpeton w północno-wschodniej Dakocie Południowej, żyjąc w białym świecie, po cichu pracowało nad zachowaniem zwyczajów i historii swoich przodków w obliczu tłumienia ich przez rząd federalny i sprzeciwu zorganizowanej religii.
Amos E. Oneroad, syn jednej z tych rodzin, został wykształcony w tradycyjny sposób, a następnie wysłany na wschód, aby uzyskać wykształcenie wyższe, ostatecznie zostając pastorem prezbiteriańskim. Przez większość swojego życia poruszał się w dwóch światach. Na szczęście przypadkiem spotkał w Nowym Jorku Alansona B. Skinnera, studenta antropologii i pokrewną duszę.
Dwaj mężczyźni stworzyli więź zarówno osobistą, jak i zawodową, współpracując przy badaniach antropologicznych w różnych częściach Stanów Zjednoczonych. Projekt najbliższy sercu Oneroada polegał na zebraniu i utrwaleniu historii i tradycji Sisseton i Wahpeton. Oneroad spisał historie i przekazał je Skinnerowi.
Mężczyźni zamierzali dopracować powstały rękopis i opublikować go, ale przedwczesna śmierć Skinnera w 1925 r. pokrzyżowała ich plany.
Oneroad i Skinner zgromadzili opisy codziennego życia, w tym organizacji plemiennej, ceremonii, które oznaczały przejście jednostki od narodzin do śmierci, oraz kultury materialnej. Niektóre z ludowych opowieści dotyczą wyczynów Iktomi, oszusta, a inne opowiadają o przygodach takich postaci, jak Dziecko Miłości, Syn Gwiazdy czy Tajemniczy Żółw.
Laura L. Anderson, która uczy antropologii na Uniwersytecie w Oklahomie, znalazła zaniedbany manuskrypt wśród artykułów Skinnera w bibliotece w Kalifornii i zredagowała go do publikacji. Książce „Bycie Dakotą” udało się spełnić pierwotne zamiary jej autorów, przekazując te dawne historie i tradycje dzieciom i wnukom, i zachowując wierność głosowi Amosa Oneroada.
Moje życie wśród Czarnych Stóp
kliknij w button poniżej i zapoznaj się ze spisem treści
Moje życie wśród Czarnych Stóp.
autor James Willard Schultz, przełożył Dariusz Pohl
Foxes Books 2019, Seria Książki Lisów, cena 40 zł + wysyłka
format 148 x 210, stron 368
data publikacji: 21.07.2019 tu możesz zamówić

Fascynujące wspomnienia z pierwszej ręki o życiu młodego białego człowieka pośród Piegan z konfederacji Czarnych Stóp na terytorium Montany. Zawiera szczegółowe opisy ceremonii religijnych i zwyczajów, wychowywania dzieci, przygotowywania żywności, garbowania skór bizonich, wypraw wojennych i wielu innych dziedzin życia. Bardzo interesujące dla etnologów i studentów historii rdzennych Amerykanów.
Z ciekawości i w poszukiwaniu przygód Schultz udał się na zachód i został traperem i handlarzem. Zainspirowały go dzienniki Lewisa i Clarka oraz "Oregon Trail" George'a Catlina,ale znalazł zupełnie inne źródło inspiracji, kiedy spotkał Czarne Stopy. Szybko odnalazł się w ich stylu życia, biorąc za żonę kobietę z Czarnych Stóp i jeżdżąc razem z mężczyznami na polowania na bizony i wojny z sąsiednimi plemionami.
Dobre i złe moce. Opowieści Kiowów.
autor Wilbur Sturtevant Nye,  przełożył Aleksander Sudak
Foxes Books 2018,  Seria Książki Lisów
ISBN 9788395052811, data publikacji: 13.07.2018
format 148 x 210, stron 268

Jako jedno z wielkich plemion Południowych Równin, Kiowa byli buntowniczo nastawieni wobec białych intruzów na swoim terytorium i zabili ich więcej podczas siedemdziesięciu pięciu lat najazdów niż jakiekolwiek inne plemię. W "Dobrych i złych mocach", Wilbur Sturtevant Nye zbiera czterdzieści cztery historie obejmujące historię Kiowów w latach 1700-1940. Wszystkie zebrane z wywiadów z Kiowami (którzy faktycznie brali udział w opisanych wydarzeniach lub usłyszeli je w opowieściach starszych) oraz z notatek kapitana Hugh L. Scotta w Fort Sill. Mówią one o organizacji plemiennej, przebiegu wypraw wojennych, sprawach życia i śmierci, odważnych czynach wodzów wojennych, o ludziach mocy, znachorach i dawnej religii i problemy przystosowania się do obcej kultury
Tytuł, który Nye obrał dla swej książki (Good and Bad Medicine), wart jest komentarza. "Medicine" (czar, amulet, moc, lek) jest słowem często utożsamianym z indiańską kulturą i historią. Nie-Indianie często ograniczają jego znaczenie do leczenia albo do "medicine mana", religijnego przywódcy, szamana, czarownika, czy człowieka posiadającego moc. Z czterdziestu czterech opowieści zawartych w książce szybko się jednak dowiemy, że "medicine" jest czymś świętszym dla Kiowów.

Porwana przez Indian.
autor James E. Seaver, przełożył Aleksander Sudak
Foxes Books 2018, Seria Książki Lisów
format 148 x 210, stron 144, data publikacji: 13.07.2018

Historia Mary Jemison to historia dziewczyny porwanej przez Indian, dziewczyny, która straciła swą rodzinę, ale zyskała nową wśród Seneków, historia białej kobiety, która wybrała życie Indianki. Jest to również historia kobiety, której przyszło przeżyć niepokoje, jakich doznały trzy pokolenia Amerykanów, doświadczając zmian i bólu w roli osoby ocalałej, przystosowanej do nowych warunków oraz wnikliwego obserwatora.
Nie zachowały się żadne notatki pisane przez Seavera, nie zapoznał nas również z technikami przeprowadzanego wywiadu. O co pytał, co pominął, w jakim porządku postanowiła opowiedzieć o swych przeżyciach, które słowa są jej, a które jego, jak się odnosiła do człowieka ze świata, który zostawiła za sobą, a któremu opowiadała swą historię – o tych rzeczach nie będziemy wiedzieli nic pewnego. Wiemy natomiast, że Seaver dorzucił swoje trzy grosze do całej opowieści oraz zaopatrzył ją w obszerny dodatek informujący o życiu Irokezów i Seneków oraz o Rewolucji Amerykańskiej na zachodnich obszarach stanu Nowy Jork.
W roku 1824, rok po ich spotkaniu, książka Seavera, zatytułowana „Opowieść o Życiu Pani Mary Jemison, Wziętej Przez Indian do Niewoli w 1755 Roku, Kiedy Miała Tylko Dwanaście Lat i Pozostała Wśród Nich do Chwili Obecnej” została wydana w Canandaigua, miasteczku w nowojorskim regionie Palczastych Jezior (Finger Lakes). W ciągu następnych 105 lat doczekała się dwudziestu siedmiu publikacji i dwudziestu trzech wydań, liczących od 32 do 483 stron. Wydawane najpierw jako ciekawostka lokalnej historii, znane mieszkańcom zachodniego i środkowego Nowego Jorku książki i broszury szybko zawędrowały z wiosek Nowego Jorku do Londynu, gdzie wydano je trzy razy. Po wydaniu opowieści Seavera przez lokalnych wydawców w Batavii, Auburn, Westfield, Rochester i Buffalo, powędrowała na południe do miasta Nowy Jork, gdzie na krótko przed wybuchem Wojny Domowej doczekała się trzech wydań. Pod koniec dziewiętnastego wieku znowu przeniosła się za Atlantyk, gdzie trzykrotnie wydało ją londyńskie wydawnictwo G. P. Putnam’s Sons. Tym sposobem wydarzenia znad odległej granicy opowiedziane Seaverowi stały się opowieścią znaną w niejednym kraju.
Opowieść zyskała sobie nie tylko szeroki krąg czytelników, ale zwróciła też na siebie uwagę historyków i etnografów. Ludzi interesu, prawników, antropologów i historyków kultury zafascynowała i opowieść i „Biała Kobieta z Genesee.” Jedni postrzegali jej historię jako etnograficzny zapis życia Irokezów i Seneków. Dla innych była prawdziwą odmianą „Ostatniego Mohikanina,” świadczącą o harcie ducha pionierów i „końca” indiańskiego życia. W ciągu pierwszych sześćdziesięciu lat dwudziestego wieku różne opracowania opowieści stały się powszechnie czytanymi książkami dla dzieci. Do Jemison odwoływali się najstarsi historycy naszego kraju, a ich następcy i antropologowie ciągle cytują jej wypowiedzi w swych studiach nad życiem Indian i pierwszych kolonistów.
Historia Mary Jemison została po części opowiedziana Seaverowi, a po części wydana przez niego jako życiorys pewnej kobiety. Przenosi nas ona od dzieciństwa Mary w Pensylwanii i nad Ohio do jej małżeństwa i macierzyństwa, wdowieństwa, powtórnego zamążpójścia i utraty drugiego męża, zapoznaje z jej rolą babki i starej kobiety. Zapoznaje z jej porwaniem, przystaniem do nowej społeczności, pracą dla niej, macierzyńskimi doświadczeniami i refleksjami, jakie snuje patrząc wstecz na swoje życie. W treści swojej i wszystkich tych kontekstach dzieło jej jest tym, co Joyce Antler nazywa tokiem kobiecego życia. Jako takie zalicza się do zespołu biografii, autobiografii i beletrystyki szeroko czytanych w dziewiętnastowiecznej Ameryce.
Podbój Apaczerii.

autor Dan L. Thrapp, przełożył Aleksander Sudak
Foxes Books 2018, Seria Książki Lisów
ISBN 788395052804, data publikacji: 13.07.2018
format 148 x 210, stron 364, mapy

Apacheria biegła od Kolorado do Rio Grande i dalej, od wielkich kanionów na północy przez tysiąc mil w głąb Meksyku. Tutaj, gdzie wędrowały nieuchwytne jak zjawy, bandy Apaczów, życie było równie surowe, okrutne i bezlitosne jak sam kraj. Podbój Apacherii to epos heroizmu, zmieszany z szykanami, nieporozumieniami i tragedią po obu stronach.

Relacja autora dotycząca tego ważnego fragmentu historii Ameryki Zachodniej obejmuje wojnę z Indianami Walapai, relację naocznego świadka o śmierci dzielnego porucznika Howarda B. Cushinga, słynną masakrę w obozie Granta, ofensywę generała Crooka w Apacherii i jego kłopoty z generałem Milesem, oraz potężnymi przywódcami Apaczów, takimi jak Cochis, Delshay, Big Rump, Chunz, Chan-deisi, Victorio czy Geronimo.
Copyright © by Wydawnictwo Foxes Books 2021
Wróć do spisu treści