Zapowiedzi nowych książek o Indianach z wydawnictwa Foxes Books
Życie George'a Benta. Spisane z jego listów.
autor George E. Hyde
Foxes Books 2026, Seria Edukacyjna, w planach
George Bent, syn Williama Benta (jednego z założycieli Fortu Benta) i Owl Woman, Szejenki, zaczął wymieniać listy w 1905 roku z George'em E. Hyde'em na temat życia w forcie, swoich doświadczeń z krewnymi Szejenów i wydarzeń, które ostatecznie doprowadziły do militarnego stłumienia Indian na południowych Wielkich Równinach. Ta korespondencja, która trwała aż do śmierci Benta w 1918 roku, jest źródłem opublikowanej tutaj narracji, której narratorem jest sam Bent.
Relacja ta obejmuje zatem najbardziej poruszający okres, nie tylko z życia Benta, ale także z życia na Równinach i w Górach Skalistych. Nigdy wcześniej nie została opublikowana.
Nieczęsto zdarza się, że naoczny świadek wielkich wydarzeń na Zachodzie opowiada swoją własną historię. Ale narracja Benta, ma bardzo szczególne znaczenie jako wewnętrzny wgląd w życie i działania Szejenów po masakrze nad Sand Creek w 1864 roku, która kosztowała życie tak wielu przyjaciół i krewnych Benta. Jest mało prawdopodobne, abyśmy uzyskali bardziej autentyczny obraz tego, co się wydarzyło, tak jak widzieli to Szejenowie, Arapahowie i Siuksowie.
Góry Czarne: serce wszystkiego, co istnieje. Część 2
Rośliny i minerały. Ich kulturowe zastosowanie i znaczenie wśród plemion Wielkich Równin.
Foxes Books 2026, Seria Książki Lisów, w planach
Na temat rozumienia botaniki regionu Gór Czarnych przez Indian amerykańskich napisano, można by powiedzieć niewiele, choć niektóre informacje można wywnioskować z różnych źródeł etnobotanicznych na ten temat. W swoim badaniu etnobotaniki Kiowów z 1939 r. Paul Vestal i Richard Schultes napisali, że niewiele wiadomo o zastosowaniach roślin wśród plemion Wielkich Równin. W porównaniu z innymi regionami Ameryki Północnej, gdzie istnieją kompleksowe i bogate w szczegóły badania etnobotaniki plemiennej, wiele informacji na temat nazw i zastosowań roślin dla plemion regionu Gór Czarnych jest pobieżna. Chociaż istnieje wiele ogólnych prac na temat zastosowań leczniczych rodzimych roślin przez Amerykanów europejskich na Równinach i międzygórskim Zachodzie, prawie nic nie odnosi się konkretnie do Gór Czarnych. Mimo to istnieje ogromna ilość materiałów dotyczących tego obszaru, o czym świadczy duża lista roślin dołączona do niniejszego książki.
Ogólny brak uwagi poświęconej roślinom w literaturze na temat plemion Gór Czarnych odzwierciedla uprzedzenia dotyczące charakteru ich lokalnych sposobów utrzymania.
W dużej części literatury etnograficznej panuje przekonanie, że lokalne plemiona koncentrowały się głównie na polowaniach i nie poświęcały wiele czasu na pozyskiwanie roślin. Ponieważ żaden z etnografów nie mógł być świadkiem historycznych praktyk żywieniowych, nie ma zbyt wielu dowodów na to, że to właśnie mięso dominowało w diecie plemion. Pozostaje to jednym z wielu niesprawdzonych założeń dotyczących gospodarki plemion, które historycznie zajmowały Góry Czarne.
Merejildo Grijalva i Apacze.
Od indiańskiego jeńca do wojskowego zwiadowcy.
autor Edwin R. Sweeney, tłumaczenie: Bogdan Danowski
Foxes Books 2026, Seria Eduklacyjna, w planach
format 148 x 210, stron 110
Merejildo Grijalva, najzdolniejszy i najskuteczniejszy zwiadowca, jakiego zatrudniało wojsko Stanów Zjednoczonych w Arizonie w latach 60. i na początku lat 70. XIX wieku, urodził się około 1840 roku w Bacachi w Sonorze. W 1849 roku został uprowadzony przez Apaczów Chiricahua i pozostawał z nimi aż do czasu ucieczki w 1859 roku. Cztery lata później rozpoczął trwającą 10 lat karierę jako wojskowy zwiadowca, występując przeciwko swym byłym porywaczom, a w szczególności legendarnemu Cochise’owi. Posiadanie doświadczonego przewodnika często decydowało o tym, czy prowadzona kampania zakończy się sukcesem, czy porażką. Odgrywało to szczególnie ważną rolę w latach 60. XIX wieku, gdy do tropienia wrogich Apaczów nie wykorzystywano jeszcze apackich zwiadowców. Praktycznie każda udana operacja wojskowa przeprowadzona w południowo-wschodniej Arizonie w latach 60. i 70. XIX wieku przeciwko Cochise’owi miała jeden wspólny element: jej przewodnikiem był Merejildo Grijalva.
Jego nieocenione zasługi zostały docenione przez każdego oficera, któremu przyszło prowadzić w terenie oddziały wojska przeciwko bardziej mobilnym Apaczom. Gdy kwatera główna zdecydowała się ograniczyć wydatki i w ramach cięcia kosztów zwolnić pewną liczbę cywilnych zwiadowców, jeden z dowodzących oficerów, kapitan William Harvey Brown, przerażony perspektywą zwolnienia Grijalvy, zwrócił się do zastępcy generała adiutanta Dystryktu Arizony z prośbą o ponowne rozważenie sprawy. W swojej końcowej mowie podkreślił, że „dla dowództwa byłoby lepiej zaoszczędzić na dwudziestu żołnierzach niż na tym przewodniku”. To stwierdzenie pokazuje, jaka była wartość zwiadowcy, który w pełni rozumiał kulturę Chiricahuów, znał ich terytorium, wiedział gdzie mogą obozować oraz pozostawał nieustępliwy i nieustraszony, gdy odnajdywał ich trop.
Biały Byk lakocki wojownik który zabił Custera.
Osobista opowieść wodza Josepha White Bull.
przekład z lakockiego i redakcja: James H. Howard
tłumaczenie: Wiesław Niedźwiadek
Foxes Books 2026, Seria Edukacyjna, w planach
format 148 x 210, stron 138
Wódz Joseph Biały Byk (White Bull), znany również jako Pte-san-hunka, był jednym z najwybitniejszych wojowników Siuksów Teton (Siuksów Zachodnich) w najbardziej krytycznym okresie historii tego odłamu. Syn wodza Miniconjou Makes-room i bratanek słynnego Siedzącego Byka z plemienia Hunkpapa, urodzony w 1849 roku, od dzieciństwa był szkolony do walki i polowań. Gdy dorósł, odegrał ważną rolę w zaciętej walce Siuksów Teton o ochronę swoich terenów łowieckich przed postępującą ekspansją białych osadników. W późniejszych latach sam został wodzem. Biały Byk, bohater biografii autorstwa Stanleya Vestala, został później przedstawiony przez niego jako wojownik, który w osobistej walce zabił generała George'a A. Custera.
W 1931 roku, wiele lat po stoczeniu ostatniej bitwy i zabiciu ostatniego bizona, Biały Byk został namówiony do opisania barwnych wydarzeń ze swojego przeszłego życia. Pisząc w swoim ojczystym języku i wykorzystując tradycyjne piktogramy swojego ludu, aby jeszcze bardziej wzbogacić swoją relację, Biały Byk stworzył niezwykły dokument, który został przedrukowany i przetłumaczony w niniejszej książce.
Zawiera on opisy różnych polowań i bitew, w których uczestniczył, w tym trzy opisujące zabicie Custera. Zawiera również jedną z tradycyjnych zimowych kronik, czyli kalendarzowych historii Siuksów, zawierający zapis wydarzeń dotyczących Siuksów Teton od 1764/65 do 1930/31 roku. Ta zimowa kronika nie jest jednak opatrzona piktogramami.
Cała relacja, napisana i narysowana została w starym rejestrze biznesowym. Styl pisania Białego Byka w języku Siuksów jest doskonały, a jedyną osobliwością jest jego tendencja do wskazywania liczby mnogiej w rzeczownikach, co nie jest zwyczajem stosowanym przez większość Siuksów.
Piktogramy są wykonane przy użyciu kombinacji tuszu, ołówka i kolorowych kredek. Ołówka zazwyczaj używał do zaznaczania czerni lub ciemnego brązu (np. końcówek orlich piór) lub ciemnego błękitu (np. granatowego koloru sukna). Atrament zazwyczaj używał do obrysowywania postaci, choć czasami do tego celu używał również ołówka. Piktogramy Białego Byka charakteryzują się dbałością o szczegóły kostiumów i żywym poczuciem akcji. Chociaż jego prace prawdopodobnie nie zostałyby zaliczone do najlepszych dzieł sztuki Siuksów Teton tego okresu, są one dobre.
